qh2007xsnv
Chào mừng bạn đến với Qh2007xsnv. Hãy đăng ký thành viên để có thể tham gia thảo luận và nhận nhiều niềm vui và bổ ích từ điễn đàn. Đừng quên đăng nhập mỗi lần truy cập diễn đàn để trò chuyện được nhiều hơn. Một năm học mới đã khởi động rồi. Hãy nỗ lực và cố gắng hết mình để đạt được những thành tích cao nhất nhé. Cùng đoàn kết để vượt qua tất cả

qh2007xsnv

DIỄN ĐÀN LỚP SƯ PHẠM NGỮ VĂN K52 - 2007 - 2011 TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
 
Trang ChínhTrang Chính  PortalPortal  Trang giải tríTrang giải trí  CalendarCalendar  GalleryGallery  Trợ giúpTrợ giúp  Tìm kiếmTìm kiếm  Thông tin updateThông tin update  Học tậpHọc tập  Giải tríGiải trí  Sáng tác văn họcSáng tác văn học  Quà tặng âm nhạcQuà tặng âm nhạc  Gửi lời yêu thươngGửi lời yêu thương  Góp ý diễn đànGóp ý diễn đàn  Đăng kýĐăng ký  Đăng NhậpĐăng Nhập  
Một năm học mới lại bắt đầu khởi động rồi. Năm học cuối cùng trước khi bước ra cảnh cửa đại học. Hãy cố gắng và nỗ lực hết mình để có được những kết cả tốt nhất. Cùng đoàn kết, hòa nhập và thành công nhé!
Mỗi một bài viết, một comment của các bạn sau khi đọc một bài viết là bạn đã góp phần giúp chúng ta hiểu bạn hơn và bạn cũng đang góp phần cho sự lớn mạnh của forum lớp. Every of your comments and writtings helps us know you more and contributes to the existence and development of this forum. This year wll be the year we'll update many useful informations. Thank you! Diễn đàn đang và sẽ cập nhật các topic khác nhau trên nhiều lĩnh vực và hướng về giải trí nhiều hơn bên cạnh góc học tập, hy vọng các bạn tham gia tích cực để có được nhiều điều bổ ích hơn từ diễn đàn.
Hoan nghênh các bạn post bài mới lên diễn đàn và tham gia thảo luận trong các topic. Hãy biến diễn đàn thành cuốn nhật ký viết chung của chúng ta nhé! Chúc các bạn vui vẻ! Cố lên! Mày phải khác chứ. Không thể cứ như hiện tại được. 1 năm ko phải là dài. Thời gian ko đợi con người. Đừng lãng phí thứ quí giá đó cho những việc vô ích. Cố lên! Try your best!!! - Nguyễn Chín các ấy sướng thật, một năm nữa là được lên bục giảng. Tớ thì không biết đến bao giờ đây... cố lên nhé!! - Hieupm, đi học mà cứ nghỉ hoài, đảo lịch lung tung, cái này gọi là thất bát đầu năm...chán! - lan nguyễn
Hãy đăng nhập và tha hồ trò chuyện với các thành viên khác tại chatbox nhé!
Đăng Nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Đăng nhập tự động mỗi khi truy cập: 
:: Quên mật khẩu
Similar topics
November 2017
MonTueWedThuFriSatSun
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930   
CalendarCalendar
Latest topics
» Lời nhắn cho tương lai
Tue May 17, 2011 12:49 pm by

» Sự nhầm lẫn trong ngày 8 - 3
Sun Feb 20, 2011 1:40 pm by

» Tân Thiếu Lâm Tự - Shaolin 2011 xem phim online dowload miễn phí
Fri Feb 18, 2011 9:41 am by

» Cô Nhi Họ Triệu - Sacrifice - Triệu Thị Cô Nhi 2010 xem phim online dowload miễn phí
Fri Feb 18, 2011 9:39 am by

» Ma Hiệp Truyền Kỳ Đường Cát Khả Đức - Don Quixote xem phim online dowload
Fri Feb 18, 2011 9:36 am by

» Clip và bản dịch bài thơ ‘Đợi Anh Về’
Thu Dec 23, 2010 9:00 pm by

» Chết như thế nào...?
Thu Dec 23, 2010 1:04 pm by

» Món quà của các đạo sĩ
Sun Dec 19, 2010 9:35 pm by

» Sinh viên năm cuối
Sun Dec 19, 2010 8:05 pm by

» Những từ chỉ “người bạn” trong Tiếng Anh
Wed Dec 08, 2010 6:02 pm by

» Three Wishes
Wed Dec 01, 2010 7:08 pm by

» Vì nó là bạn cháu
Sun Nov 28, 2010 10:01 pm by

» Có phải là tính hiếu học?
Thu Nov 25, 2010 10:42 pm by

» Nhà giáo dục
Thu Nov 25, 2010 10:39 pm by

» Những từ chỉ “người bạn” trong Tiếng Anh
Thu Nov 25, 2010 8:53 pm by

» ba người thầy vĩ đại
Tue Nov 02, 2010 9:02 pm by

» Sáng Thu
Fri Oct 29, 2010 10:03 am by

» truyện ma halloween
Thu Oct 28, 2010 10:28 pm by

» Bao giờ cải cách giáo dục hết là lời hứa suông?
Wed Oct 27, 2010 9:05 pm by

» Sinh viên thực tập: Bên trọng bên khinh
Sun Oct 24, 2010 9:07 am by

Truyện cười
QH2007XSNV.COOLBB.NET

Share | 
 

 So sánh Khoa học căm thù và Số phận con người trên các phương diện: đề tài, cốt truyện, nhân vật và giọng điệu.

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Shaqi
Tổng giám đốc
Tổng giám đốc
avatar

Tổng số bài gửi : 181
Điểm số của bạn : 14754
Danh tiếng : 0
Join date : 23/03/2010
Age : 28

Bài gửiTiêu đề: So sánh Khoa học căm thù và Số phận con người trên các phương diện: đề tài, cốt truyện, nhân vật và giọng điệu.   Wed Jun 16, 2010 2:51 pm

Mở đầu
Trong diễn văn nhận Nobel, Sôlôkhôp có viết: “thể loại tiểu thuyết với đặc tính của mình là căn cứ địa rộng nhất của nhà nghệ sĩ hiện thực”. Là một thể loại cường tráng, tiểu thuyết có vị trí không thể thay thế được trên văn đàn. Bên cạnh tiểu thuyết, nhà văn còn viết truyện ngắn. Nhưng cho dù là tiểu thuyết hay truyện ngắn, nhà văn vẫn luôn thể hiện một phong cách nhất quán trong sáng tác, luôn trung thành với chủ nghĩa hiện thực. Nhà văn đã đặt ra trong tác phẩm của mình những câu hỏi bức thiết, những vấn đề nhân sinh có ý nghĩa với tất cả nhân loại. Không phải là một bộ tiểu thuyết đồ sộ như Sông Đông êm đềm với cách tân táo bạo về nghệ thuật sử thi, nghệ thuật điển hình hóa và nghệ thuật tâm lý nhưng hai truyện ngắn Khoa học căm thù và Số phận con người đã chạm tới một vấn đề mà toàn nhân loại quan tâm: số phận của con người trong chiến tranh. Lấy bối cảnh cụ thể từ cuộc chiến tranh thế giới thứ hai nhưng nhà văn đã thực hiện trách nhiệm và lương tâm của một nhà nghệ sĩ. Những góc khuất của chiến tranh được miêu tả thật dữ dội và đầy xót xa trên trang viết. Nó thấm đẫm nước mắt của nhân dân Nga nói riêng và nhân loại nói chung. Hai truyện ngắn ra đời tại hai thời điểm khác nhau có dấu ấn đặc biệt trong sự nghiệp sáng tác của Sôlôkhôp. Thông qua việc so sánh hai tác phẩm trên các phương diện: đề tài, cốt truyện, nhân vật, giọng điệu chúng tôi hướng tới hai mục đích sau:
Thứ nhất, thông qua việc so sánh hai truyện ngắn trên, chúng tôi muốn chỉ ra sự vận động và chuyển hóa trong phong cách viết của nhà văn. Bởi suy cho cùng, phong cách văn học có tính ổn định và khó có thể vạch rõ ranh giới của sự khác biệt trong hai tác phẩm. Sự khác biệt trong các phương diện trên sẽ cho thấy sự vận động của một phong cách viết.
Thứ hai, để bài viết có chiều sâu và khái quát hơn, chúng tôi hướng tới khái quát đôi nét trong phong cách viết của Sôlôkhôp. Điều này sẽ cho độc giả có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề đã được trình bày.
Nội dung
1. So sánh Khoa học căm thù và Số phận con người trên các phương diện: đề tài, cốt truyện, nhân vật và giọng điệu.
1.1. Phương diện đề tài.
a. Sự thống nhất trên phương diện đề tài.
Đề tài là một trong những vấn đề cơ bản nhất của một tác phẩm văn học. “Đề tài là khái niệm chỉ loại các hiện tượng đời sống được miêu tả, phản ánh trực tiếp trong sáng tác văn học. Đề tài là phương diện khách quan của nội dung tác phẩm” [4,110]. Hay nói một cách khác, đề tài chính là phạm vi hiện thực của tác phẩm. Là một người con của sông Đông, Sôlôkhôp từng tâm sự : “Tôi chôn rau cắt rốn ở sông Đông, ở đó tôi đã lớn lên, đã học tập, đã được bồi dưỡng thành con người và thành nhà văn… là người yêu Tổ quốc vĩ đại và hùng mạnh, tôi tự hào mà nói rằng tôi cũng là người con trung thành của miền đất sông Đông ruột thịt của mình”. Nhưng độc giả vẫn nhận ra rằng nhà văn đã vượt qua ranh giới của mảnh đất quê hương để nói lên những vấn đề có ý nghĩa với dân tộc mình, thời đại mình. Hai truyện ngắn Khoa học căm thù và Số phận con người đã đề cập tới một mảng đề tài tưởng như rất quen thuộc: đề tài chiến tranh. Tưởng như một đề tài quen thuộc đã được khai thác cạn kiệt nhưng Sôlôkhôp đã mở ra cho người đọc cái nhìn mới về chiến tranh, hé lộ những “sự thật đau đớn” sau vầng hào quang của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại được lịch sử tung hô của Hồng quân Liên Xô chống lại chủ nghĩa phát xít. Đằng sau ánh sáng rực rỡ của chiến thắng vinh quang, máu đã đổ, nước mắt đã chảy. Vết xẹo của chiến tranh không chỉ in hằn trên thân thể người lính Hồng quân mà còn mãi mãi in sâu vào tinh thần của họ, như một bằng chứng đanh thép tố cáo tội ác của chủ nghĩa phát xít. Nỗi đau đớn về thể xác, sự tổn thương nặng nề về tinh thần của những người lính như Ghêraximốp ( Khoa học căm thù ) và Xôcôlốp ( Số phận con người ) phải chịu điển hình cho số phận của những người lính Hồng quân nói riêng và số phận của người lính trong chiến tranh nói chung, không phân biệt quốc gia, dân tộc.
b. Sự vận động trong đề tài.
Truyện ngắn Khoa học căm thù được sáng tác năm 1942, trong giai đoạn quyết liệt của cuộc chiến. Truyện ngắn Số phận con người được sáng tác cuối năm 1956, tức là 14 năm sau khi Khoa học căm thù được viết. Cùng viết về đề tài chiến tranh nhưng sự cách biệt về thời gian sáng tác đã đưa lại cho nhà văn những cảm quan mới mẻ và sâu sắc hơn khi khai thác đề tài này.
Khoa học căm thù được viết vào những ngày ác liệt nhất của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, Sôlôkhôp chủ yếu khai thác vấn đề chiến tranh ở sự tàn ác của nó. Chiến tranh gây ra những nỗi đau về thể xác, những trận đòn roi không thương tiếc để giải tỏa nỗi buồn chán nơi xứ người. Nhan đề tác phẩm có một ý nghĩa, chiến tranh dạy cho con người ta nhiều thứ, học được cả cách căm thù và cách yêu thương, tình yêu quê hương Tổ quốc và căm thù kẻ địch. Sôlôkhôp dường như khắc sâu, tô đậm những nỗi đau thể xác, những cảnh chết chóc đẫm máu, sự hành hạ tàn bạo của kẻ thù để thay lời tố cáo tội ác của chiến tranh. Những trang văn của ông thấm đẫm nước mắt cảnh: em bé 11 tuổi bị hãm hiếp, cảnh những vụ tra tấn khủng khiếp của bọn phát xít làm lương tâm của nhân loại tiến bộ phải căm phẫn. Chính nỗi đau thể xác đó đã tạo nên những vết xẹo về tinh thần của người lính Ghêraximốp.
Mười bốn năm sau, Số phận con người ra đời, nỗi đau mà bọn phát xít gây ra trên quê hương mình vẫn tiếp tục được nhà văn khai thác. Song chỉ có điều, viết về đề tài chiến tranh, Sôlôkhôp đã có sự vận động trong cách khai thác và tiếp cận. Vẫn tiếp tục đi sâu vào sự thật chiến tranh, nỗi đau của con người nhưng nhà văn đi vào nỗi đau của con người thời kì hậu chiến, khi mà chiến tranh đã kết thúc. Chính vì thế mà Số phận con người “tiêu biểu cho nhân dân Xô viết trong các thời kì lịch sử: chiến tranh vệ quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội trước và sau chiến tranh” [3, 850]. Ấn tượng đọng lại trong độc giả chính là tổn thương về tinh thần của người lính thời hậu chiến đã được nhà văn tô đậm và hành trình nhân vật đi tìm hạnh phúc cũng chính là niềm vui sống, tinh thần lạc quan vượt lên trên mọi đau thương của người lính Xô viết. Nếu trong Khoa học căm thù, Sôlôkhôp bày tỏ sự trân trọng, cảm phục tinh thần thép của người lính Hồng quân thì tới Số phận con người, tư tưởng đó được khắc sâu thêm, nâng cao hơn. Mở rộng ra, đó cũng chính là niềm lạc quan của nhà văn trong công cuộc xây dựng tổ quốc, niềm lạc quan vào tương lai của con người.
Sự mở rộng về đề tài phản ánh đã chứng tỏ sự vận động trong sáng tác của Sôlôkhôp. Cùng viết về một đề tài nhưng nhà văn đã chứng minh được năng lực sáng tạo dồi dào của mình khi khai thác đề tài chiến tranh ở mức độ rộng và sâu hơn.
1.2. Phương diện cốt truyện.
a. Sự thống nhất trên phương diện cốt truyện.
Là một trong những yếu tố cơ bản của tác phẩm tự sự, cốt truyện là yếu tố có vai trò quan trọng không thể thiếu trong tác phẩm tự sự, là cái khung để đỡ cho toàn bộ tòa nhà nghệ thuật ngôn từ đứng vững. Đó là một “hệ thống các sự kiện phản ánh những diễn biến của cuộc sống và nhất là các xung đột xã hội một cách nghệ thuật, qua đó các tính cách hình thành và phát triển trong những mối quan hệ qua lại của chúng nhằm làm sáng tỏ chủ đề tư tưởng tác phẩm”. (Lí luận văn học, Hà Minh Đức chủ biên, NXB Giáo dục, 1999). Điểm giống nhau trong cốt truyện của Khoa học căm thù và Số phận con người thể hiện nét thống nhất trong phong cách của Sôlôkhôp. Qua việc khảo sát hai tác phẩm, chúng tôi rút ra một số điểm tương đồng như sau:
Thứ nhất, Khoa học căm thù và Số phận con người đều có cốt truyện thuộc loại cốt truyện khung, theo kiểu: truyện lồng trong truyện. Người kể chuyện đóng vai trò là người kể lại một câu chuyện của người khác. Nghĩa là ở đây có sự xuất hiện của hai người kể chuyện, tính khách quan được chú trọng. Mỗi truyện ngắn lại là hai câu chuyện nhỏ: câu chuyện người kể chuyện gặp gỡ nhân vật chính và câu chuyện chính – cuộc đời đã qua của nhân vật chính. Ở Khoa học căm thù, trung úy Ghêraximốp đã kể lại những sự kiện xảy ra trong cuộc đời mình từ trước chiến tranh (khi còn làm ở Xibia) cho đến thời điểm hiện tại (quân dân Nga đang liên tiếp thu được nhiều thắng lợi, bọn Đức đã bị đánh bật ra khỏi thôn X). Nhưng ở Số phận con người, cuộc đời của Xôcôlôp được kể trọn vẹn hơn, từ trước chiến tranh, trong chiến tranh và cả sau chiến tranh.
Tóm tắt nội dung cốt truyện

Khoa học căm thù Số phận con người
Trung uý Ghêraximốp kể lại cuộc đời và cuộc chiến đấu, những điều tận mắt tai nghe về tội ác mà quân Hittle gây ra cho người dân Nga, đặc biệt là những ngày tháng làm tù binh ở Đức, sự tra tấn dã man, đói rét, cái chết đến trong gang tấc, nhưng con người ta lại không chấp nhận, càng đau đớn, cực khổ những người lính lại càng phải sống, sống dũng cảm để trở về với Tổ quốc, nhân dân, tiếp tục chiến đấu. Sau bao nhiêu lần đi qua lưỡi hái của tử thần trung uý
Ghêraximốp đã trốn được về với cách mạng, chiến đấu anh hùng và kiên gan hơn cả trước đó. Anh đã học được cách chiến đấu thực sự, học được cả cách căm thù và cách yêu thương, anh nhận ra rằng: chiến tranh là một hòn đá mài, trong đó mọi thứ tình cảm đều được mài sắc, tình yêu và lòng căm thù vốn không thể đặt cạnh nhau được ấy thế mà họ đã thắng cả hai vào một xe và chúng đã kéo rất khoẻ. Nhân vật Xôcôlốp kể lại câu chuyện về cuộc đời và những cuộc chiến đấu, những năm tháng làm tù binh trên đất Đức dã man, mất hết tính người - lao dịch, nhục hình, đói rét, tử thần đêm ngày đe dọa. Năm 1944, anh đã bắt sống một tên trung tá Đức, lái xe chạy thoát về phía Hồng quân và biết tin vợ và 2 con gái đã bị bom giặc giết hại, Anatôli - cậu con trai giỏi toán đã trở thành đại uý pháo binh Hồng quân. Ngày 9/5/1945 (ngày chiến thắng) con trai anh hi sinh trong chiến dịch công phá Beclin đã làm anh mất hết cả niềm tin duy nhất vào cuộc sống. Sau đó anh trở về Uriupinxcơ làm lái xe và nhận bé Vania làm con nuôi. Cuộc sống với Xôcôlốp dường như được hồi sinh với cậu con trai bé bỏng. Anh bị tước mất bằng lái xe sau một vụ tai nạn (đâm bò) và bây giờ hai bố con đi bộ đến Kasarư để sinh sống.

Thứ hai, cốt truyện của hai truyện ngắn được xây dựng bằng một hệ thống sự kiện đã xảy ra trong cuộc đời của hai người lính – hai nhân vật chính trong mỗi tác phẩm. Đó là những cuộc chiến đấu gian khổ, những ngày làm tù binh trên đất Đức, những sự tra tấn dã man, nhục hình, đói rét đe dọa đêm ngày và sự kiên cường, dũng cảm vượt qua mọi khó khăn, tìm cách trở về với Hồng quân, với Tổ quốc, nhân dân.
Thứ ba, cả hai tác phẩm đều có sự xuất hiện của môtip quen thuộc trong văn học. Sự xuất hiện của hình ảnh cây bạch dương “vẫn rì rào trong những khóm lá bóng láng non tơ” mặc cho bom đạn tàn phá khốc liệt trong Khoa học căm thù hay cách ví Ghêraximôp như một cây sồi thể hiện ảnh hưởng của sử dụng môtip truyền thống trong văn học. Trong Số phận con người là sự xuất hiện rất nhiều của những cảnh mồ côi, của những hình ảnh cơn bão giông, nước mắt. Đây là những hình ảnh điển hình cho nỗi đau mà cuộc chiến tranh để lại cho con người. Sự lặp lại với tần xuất cao càng khắc sâu vết thương mà con người đang oằn mình chịu đựng.
b. Sự vận động trong phương diện cốt truyện.
Nếu như mới đọc, chúng ta sẽ thấy như hai cốt truyện có gì đó rất gần gũi. Nhưng thực chất cốt truyện Số phận con người đã có một sự phát triển tương đối rõ ràng trong việc bộc lộ chủ đề tư tưởng của tác phẩm. Sự vận động trên phương diện cốt truyện được thể hiện trong Số phận con người biểu hiện cụ thể ở những nét sau:
Thứ nhất, Ở Khoa học căm thù, trung úy Ghêraximốp đã kể lại những sự kiện xảy ra trong cuộc đời mình từ trước chiến tranh (khi còn làm ở Xibia) cho đến thời điểm hiện tại (quân dân Nga đang liên tiếp thu được nhiều thắng lợi, bọn Đức đã bị đánh bật ra khỏi thôn X). Nhưng ở Số phận con người, cuộc đời của Xôcôlôp được kể trọn vẹn hơn, từ trước chiến tranh, trong chiến tranh và cả sau chiến tranh.
Thứ hai, mối quan hệ giữa con người và chiến tranh trong Số phận con người được khai thác ở một tầng sâu mới. Con người và chiến tranh trong Khoa học căm thù ở thế đối lập hoàn toàn. Chiến tranh với sự tàn khốc của nó khắc sâu vào lòng người ta sự căm thù cũng như nó đã khắc vào người lính Ghêraximốp vết thương không bao giờ lành. Vẫn là thế đối lập đó, đến với Số phận con người tác giả người đọc thấy một cái nhìn bao dung, lạc quan và tin yêu của con người có thể vượt lên trên nỗi đau khổ để đi tìm hạnh phúc của cá nhân mình dù hạnh phúc đó thật muộn màng. Cốt truyện với sự xuất hiện của nhiều nhân vật hơn trong Số phận con người và những chi tiết éo le sau thời chiến thể hiện khát vọng đi tìm hạnh phúc của người lính Hồng quân kiên cường. Người lính Hồng quân không chỉ kiên cường trong thời chiến mà còn là con người bao dung, nhân hậu, giàu khát vọng sống trong thời bình. Cũng chính vì thế, Sôlôkhôp đã thể hiện bức chân dung người lính Hồng quân thật toàn diện và tuyệt đẹp. Ta tự hỏi, có phải Số phận con người là câu chuyện được viết tiếp cho kết thúc còn dang dở của Khoa học căm thù hay không? Và cái hay, cái độc đáo là ở chỗ, câu chuyện được viết tiếp này cũng vẫn chưa phải là kết thúc cuối cùng. Hai cha con Xôlôcốp sẽ đi khắp nước Nga tới bao giờ? Câu hỏi để ngỏ cũng chính là sự khẳng định khát vọng kiếm tìm hạnh phúc của con người sẽ không bao giờ ngừng nghỉ dù cuộc đời có bất hạnh, sóng gió có vùi dập con người đến đâu. Niềm tin bất diệt của nhà văn vào con người đã thổi bừng lên sức sống mới trong hình tượng người lính Hồng quân.
Cốt truyện có nhiều nét vận động, Số phận con người đã khẳng định ý thức khai thác hiện thực ở tầng sâu cuả nó của Sôlôkhôp, ý thức sáng tạo của một nhà văn chân chính.
1.3. Phương diện nhân vật.
a. Sự thống nhất về phương diện nhân vật.
Nhân vật là linh hồn của một tác phẩm văn học. Hình tượng người lính Hồng quân xuyên suốt trong các tác phẩm của Sôlôkhôp. Và độc giả nhận thấy những nét tương đồng trong hình tượng nhân vật của Khoa học căm thù và Số phận con người.
Thứ nhất, dễ nhận thấy trong hệ thống nhân vật của hai tác phẩm trên là sự đối lập của hai tuyến nhân vật: hình ảnh người lính Hồng quân dũng cảm, yêu nước, sống kiên cường với hình ảnh bọn phát xít tàn bạo, độc ác. Hệ thống nhân vật xoay quanh hai tuyến nhân vật đối lập: ta và địch.
Thứ hai, bên cạnh đó, hai nhân vật chính có sự tương đồng đến kì lạ về số phận.
- Cuộc sống của họ trước khi tham gia chiến tranh: họ đều có gia đình nhỏ, yên ấm và hạnh phúc. Về ngoại hình, cả hai người đều đặc trưng cho ngoại hình của những người lao động khỏe mạnh. Còn một điểm đặc biệt nữa đặc biệt nữa trong số phận của cả hai nhân vật là cảnh chia tay rất cảm động khi người lính ra mặt trận.
- Trong chiến tranh, cả Ghêraximốp và Xôlôcốp đều bị bắt làm tù binh, đều chịu cảnh tra tấn, cực khổ, chứng kiến nhiều cảnh đau lòng trong thời chiến. Chính điều đó đã làm xáo trộn đời sống tinh thần của họ, để lại trong lòng người lính những nỗi đau không lành, vẫn đang ứa máu.
Thứ ba, để xây dựng nhân vật, nhà văn đặt nhân vật trong các thế đối lập tương phản. Trong Khoa học căm thù mở đầu là hình ảnh cây bạch dương kiên cường khi mà “cái chết ngự trị một cách oai nghiêm và thầm lặng trong khu rừng thưa và bị xới tung lên vì đạn đại bác của chúng ta”. Dù bọn phát xít là những kẻ thú tính, nhưng người lính Hồng quân vẫn băng bó vết thương cho chúng…Ở Số phận con người, tình yêu vượt lên trên mọi thù hằn và sự khắc nghiệt của chiến tranh. Bất chấp sự khắc nghiệt của cuộc chiến, Xôlôcốp và bé Vania, vẫn bên nhau trên con đường đi tìm hạnh phúc. Chiến đấu hy sinh và dũng cảm, hình ảnh Atôni – người con trai của Xôlôcốp như sự đối lập lại với kẻ thù tàn bạo.
Đồng thời, để tăng tính chân thực, nhà văn để nhân vật tự kể lại câu chuyện cuộc đời mình với sự hòa điệu nhịp nhàng hai giọng điệu người kể chuyện.
b. Sự vận động trong cách xây dựng nhân vật.
Cùng là hình tượng người lính Hồng quân nhưng từ Khoa học căm thù năm 1942 tới Số phận con người năm 1956, nghệ thuật xây dựng nhân vật của Sôlôkhôp đã có sự chuyển biến rõ nét, sự vận động trong phong cách nghệ thuật.
Trước hết, ở Số phận con người, nhân vật được đặt trong các tình huống tương phản nhiều hơn và đậm nét hơn. Nhà văn rất có ý thức khai thác tương phản để xây dựng và khắc họa nhân vật.
- So sánh một chi tiết cụ thể là cảnh tiễn biệt khi Ghêraximốp và Xôlôcốp ra chiến trường, ta sẽ thấy sự khác biệt. Trong cảnh chia tay của gia đình Gheraximop không phải chúng ta không thấy sự cảm động về tình nghĩa cha con, vợ chồng, nhưng dường như nó được che đậy đi những tình cảm bi lụy bằng tinh thần lạc quan, ý chí kiên cường của cả gia đình: vợ anh động viên chồng “Anh cứ kiên quyết bảo vệ Tổ quốc và gia đình. Nếu cần thì hãy hiến dâng cả cuộc đời để giành lấy thắng lợi cho chúng ta”, thậm chí cô còn khiến cho người ra đi có một chút cảm giác vui vẻ nhẹ nhàng bởi sự ngây thơ của mình: “Vichia coi chừng nhé, anh cố giữ mình kẻo mà bị cảm lạnh ở ngoài mặt trận đấy!”. Bố của anh cũng góp phần củng cố thêm tinh thần chiến đấu nơi anh, làm cho anh thêm tự hào về truyền thống gia đình và quyết tâm chiến đấu. Trong khi đó, cảnh chia tay của gia đình Xôcôlôp cho người đọc thấy một khung cảnh bi thương tràn đầy nước mắt, gợi lên sự cảm thông chia sẻ. Người vợ của Xôcôlôp không hề che giấu sự đau thương của mình, cô khóc, nước mắt ướt đầm chiếc áo sơ mi của anh, “tóc xõa tung dưới chiếc khăn bịt đầu, mắt đục ngầu, ngơ ngác như một người mất trí”, cô như chiếc lá vàng yếu ớt run rẩy trước cơn bão quá mạnh đang ập đến với mình. Hình ảnh người vợ cứ ám ảnh lấy tâm hồn Xôcôlôp không bao giờ có thể phai mờ được, những câu nói của cô không chỉ thể hiện tình thương yêu với chồng mà nó còn như một điềm báo trước về những sự chẳng lành: “Anh…A-đô-ru-sa yêu dấu… của em… ơi. Trên đời này…chúng ta… sẽ không còn…được thấy… nhau nữa…”. Như vậy, thông qua hai cảnh chia ly của hai con người, dù đều là từ giã đi vào chiến tranh, đi vào hiểm nguy, nơi mà cái chết luôn rình rập, nhưng cách miêu tả của tác giả hoàn toàn khác biệt giúp người đọc nhận ra ý đồ tác giả. Một bên là cảnh bi hùng với những con người anh dũng can đảm, sẵn sàng đương đầu chiến tranh, ra đi với ý chí quyết tử, nhà văn muốn cổ vũ tinh thần những người lính trên mặt trận chống Đức. Một bên là bức tranh đau thương, nơi mà ta đã thấy trước cả máu và nước mắt và qua đó Sôlôkhôp tố cáo tội ác chiến tranh đã phá hoại hạnh phúc của bao gia đình, nhấn mạnh vào nỗi đau của con người trong chiến tranh. Cảnh chia tay trong Số phận con người có sức mạnh tố cáo chiến tranh rất mạnh mẽ.
- Ghêraximốp và Xôlôcốp cùng chịu mất mát đau thương và mang “tinh thần thép” trước sự tàn bạo của cuộc chiến. Nỗi đau mà Ghêraximốp chịu đựng là nỗi đau trong chiến tranh. Nhưng nỗi đau mà Xôlôcốp chịu đựng còn là nỗi đau thời hậu chiến. Con người ấy, mất gia đình, bị những cơn đau thể xác vò xé, bị vết thương tinh thần gặm nhấm từng ngày,đau thương chồng chất đau thương. Nhưng ở đó hình ảnh con người trong tư thế hiên ngang đối diện với hiện thực khốc liệt và khát vọng vươn lên tìm kiếm hạnh phúc càng nổi bật hơn. Tương phản đậm nét được sử dụng như một trong những thủ pháp quan trọng nhất để xây dựng và khắc họa nhân vật. Ngay trong từng chi tiết tưởng như nhỏ nhặt, như chi tiết người lính Hồng quân trong doanh trại Đức giết chết tên phản bội, tương phản cũng được khai thác triệt để. Ngoại hình của người lính Hồng quân gầy gò, xanh xao trong khi tên phản bội béo phị.
Bên cạnh đó, trong Số phận con người nhà văn đi sâu vào khai thác thế giới tinh thần của người lính Hồng quân. Phần nội tâm sâu kín của nhân vật đã trở nên rõ nét hơn trong từng trang sách. Những dòng miêu tả nội tâm Xôlôcốp hiện lên cảm động và chân thực “Anh ạ, thật là đau lòng mỗi khi hồi tưởng lại những điều phải chịu đựng trong thời kì bị bắt làm tù binh; kể ra thì lại càng xót xa hơn nữa. Cứ nhớ tới những cảnh tra tấn dã man phải chịu đựng ở Đức, những bạn bè đồng chí đã bỏ mình trong các trại tập trung vì những nhục hình vô nhân đạo của địch là tim tôi như nhảy ra khỏi lồng ngực, nghẹn lên tận cổ, khó thở lạ lùng”, “Tôi đau lòng biết mấy anh ơi!”, “Lòng tôi tràn ngập vui sướng và vinh dự có được đứa con như thế. Thật vinh dự vô cùng anh ạ!”, “Tôi thấy lòng vui mừng không thể dùng lời tả xiết được”… Và phần nội tâm nhân vật với nhiều trạng thái cảm xúc: căm thù, đau khổ, hạnh phúc, yêu thương luân chuyển nhau trong con người Xôlôcốp. Đôi khi chúng đấu tranh với nhau, hạnh phúc và yêu thương đấu tranh với căm thù, đau khổ. Thế giới tinh thần con người hiện lên sinh động, phong phú.
Trong cách xây dựng nhân vật, Xôlôcốp chính là sự nối tiếp hình tượng Ghêraximốp trong chiến tranh nhưng có chất lượng nghệ thuật cao hơn. Nhân vật được miêu tả ở chiều sâu hơn. Nhà văn đi vào miêu tả những góc khuất trong tâm tư con người hơn là đi miêu tả nhiều về hiện thực chiến tranh tàn khốc với một tinh thần nhân đạo sâu sắc. Xôcôlôp là hiện thân của một thời đại “với ý nghĩa sâu sắc về triết học và thẩm mỹ, hình tượng Xôcôlôp trở thành biểu tượng cho số phận con người trong thế kỉ XX” [850,3].

1.4. Phương diện giọng điệu tác phẩm.
a. Sự thống nhất trên phương diện giọng điệu của hai tác phẩm.
Giọng điệu chính là “thái độ, tình cảm, lập trường tư tưởng, đạo đức của nhà văn đối với hiện tượng được miêu tả thể hiện trong lơi văn quy định cách xưng hô, gọi tên, dùng từ, sắc điệu tình cảm,cách cảm thụ xa gần…Giọng điệu phản ánh lập trường xã hội, thái độ tình cảm và thị hiếu thẩm mỹ của tác giả có vai trò rất lớn trong việc tạo nên phong cách nhà văn và tác dụng truyền cảm cho người đọc”[4, 134]. Dễ dàng nhận ra, hai tác phẩm đều được kể theo lối “truyện trong truyện” như đã nhắc ở phần cốt truyện. Mỗi tác phẩm đều có hai người kể chuyện xưng “tôi”. Có một nhân vật “tôi” bắt đầu câu chuyện rồi “đóng vai” người nghe để nhân vật chính kể lại câu chuyện. Cách kể chuyện như thế đã tạo điều kiện để tác giả bộc lộ thái độ thông qua thái độ cuả người nghe là nhân vật “tôi”. Mặt khác, truyện xuất phát từ điểm nhìn bên trong nhân vật. Tác giả để cho nhân vật kể lại câu chuyện cuộc đời mình. Cách làm đó vừa làm tăng tính chân thực cho tác phẩm vì nhân vật cũng chính là một “nhân chứng sống” kể lại cuộc đời mình; vừa tạo cơ hội để nhân vật tự bộc lộ thái độ, tình cảm cuả mình. Lời hai người kể chuyện có đoạn tách nhau, có đoạn lồng vào nhau. Sự xen kẽ này vừa làm cho tâm trạng nhân vật bộc lộ khách quan, chân thực, lại vừa được lý giải sáng tỏ. Nhiều đoạn, người kể chuyện trực tiếp bình luận. Vì đóng vai trò là người nghe chuyện nên những câu bình luận ấy vang lên không hề tạo cảm giác gượng gạo mà trái lại nó rất tự nhiên, rất đúng với người tâm trạng của một người nghe.
Những điều đó, sẽ cho người đọc thấy được giọng điệu trong tác phẩm.
Xuyên suốt trong hai truyện ngắn là giọng điệu mang âm hưởng sâu lắng, đầy chất trữ tình.
- Giọng điệu xót xa trước hiện thực chiến tranh tàn khốc: “ Trong chiến tranh, cây cối cũng như con người, mỗi cây có một số phận riêng. Tôi đã nhìn thấy một mảnh rừng lớn bị lửa đạn đại bác của ta thiêu trụi”[1, 2]. “Những làng xóm bị đốt trụi hoàn toàn, hàng trăm đàn bà, trẻ em, người già bị bắn chết, những chiếc thây bất thành nhân dạng của các chiến sĩ hồng quân bị bắt giam làm tù binh, những phụ nữ, thiếu nữ, em gái nhỏ bị chúng hãm hiếp và giết hại một cách dã man…[7,1]; “Chúng đánh mình vì mình là người Nga, vì mình còn nhìn được ánh mặt trời, vì mình phải làm việc cho chúng, những thằng khốn nạn”[29, 2]. Giọng điệu xót xa ngân vang trong tác phẩm, hai người kể chuyện có khi lồng vào nhau, có khi lại tách nhau dể bình luận về cuộc chiến. Vì thế, chiến tranh với sự tàn bạo của bọn phát xít dược bình luận, nhìn nhận qua nhiều góc độ.
- Giọng điệu đồng cảm và thấu hiểu trước nỗi đau mà những người lính Hồng quân như Ghêraximôp và Xôcôlôp đã phải chịu đựng.
- Giọng điệu cảm phục, ngợi ca mà rõ nét nhất chính là thái độ cảm phục của nhân vật “Tôi” đóng vai trò là người nghe với các nhân vật chính trong các câu chuyện. “Con người này đã bị bao nhiêu thiếu thốn dày vò, nhưng vẫn khỏe mạnh, tráng kiện như một cây sồi. Mái tóc bạc vốn là kết quả của những nỗi đau khổ khôn cùng ấy nom trong trắng đến nỗi một sợi tơ nhện trắng vương trên chiếc mũ calô của anh, khi buông thái dương liền biến ngay mất, và tôi cố nhìn mãi mà không tài nào nhìn thấy được”[21, 1]. “Hai cha con người cô đơn như hai hạt cát bị sức mạnh phũ phàng trước cơn giông tố chiến tranh thổi bạt tới những chân trời xa lạ…số phận của họ sẽ ra sao?Tôi nghĩ rằng con người Nga đó, con người có một ý chí bất khuất sẽ đứng vững trước mọi thử thách. Và cháu bé ấy sống bên bố, khi lớn lên sẽ chịu đựng được mọi thử thách, vượt qua mọi khó khăn trên đường đời”[50,1].
b. Sự vận động trong giọng điệu kể chuyện.
Bên cạnh nét thống nhất về giọng điệu, giọng điệu hai truyện ngắn cũng có những nét riêng thể hiện sự vận động trong phong cách Sôlôkhôp.
- Giọng điệu của người lính trong Khoa học căm thù là giọng điệu của con người bị chiến tranh làm cho đau đớn về thể xác và ăn mòn về tinh thần khiến trái tim anh trở nên nhức nhối. Giọng điệu của anh thể hiện sự căm thù tột cùng tội ác của kẻ thù đã gây ra trên quê hương mình, với đồng bào mình với hàng loạt những câu khẳng định mạnh “ Tất cả chúng tôi đều hiểu rằng chúng tôi đánh nhau không phải với người mà với một lũ quái thai chó má khát máu. Dường như bây giờ chúng tàn sát, hãm hiếp, hành tội dân ta cũng tỷ mỉ, cẩn thận như chúng chế tạo những cỗ máy vậy”[8,1].
- Giọng điệu trong Số phận con người vẫn là giọng điệu căm thù ấy nhưng còn vang lên giọng điệu yêu thương, giọng điệu khoan dung của người lính Xôcôlôp. Đó là giọng điệu của người lính nhiều trải nghiệm đã nếm đủ mọi cực hình trong chiến tranh và bây giờ đang kiên cường để sống tiếp.
Giọng điệu của anh có đôi chỗ bình thản trước khó khăn của hiện tại vì không còn đau khổ nào anh chưa trải qua “ Nỗi buồn không cho phép tôi ở một chỗ. Có lẽ khi nào Vania của tôi lớn lên, cho vào trường, lúc đó tôi mới sống yên một chỗ được. Bây giờ thì hãy cùng nó ngao du khắp đất Nga này đã”. Nhưng đậm nét nhất vẫn là giọng điệu yêu thương, nhân hậu của một người lính Hồng quân. Rõ nét hơn cả là những trang viết đầy thương yêu khi Xôcôlôp ở cùng với cháu Vania: “Ngủ với nó thực không yên, nhưng rồi quen đi, nếu không có nó thôi cảm thấy buồn. Đêm tôi nhìn nó ngủ, hôn lên mái tóc của nó, lòng tôi thấy nhẹ nhàng vì trái tim của tôi đã cứng như đá vì đau khổ…”.
Nói tóm lại, cùng với đề tài, cốt truyện, nhân vật thì giọng điệu trong hai tác phẩm thể hiện sự vận động ở hai thời điểm khác nhau. Tất cả thống nhất để thể hiện cách cảm nhận về cuộc đời, về chiến tranh một cách toàn diện, trải nghiệm sâu sắc hơn của nhà văn từ Khoa học căm thù tới Số phận con người.
2. Khái quát về phong cách Sôlôkhôp qua Khoa học căm thù và Số phận con người.
Trong quá trình khảo sát cụ thể hai tác phẩm của Sôlôkhôp, chúng tôi có thể khái quát đôi nét về phong cách sáng tác của ông qua một số điểm chủ yếu sau:
Những trang viết của Sôlôkhôp là những trang viết về cuộc đời của người nghệ sĩ luôn trung thành với sự thật cuộc đời như ông từng tâm niệm: “Cần phải nói với người đọc một cách trung thực, cần phải nói với mọi người sự thật - sự thật nhiều khi là khắc nghiệt nhưng luôn ngoan cường”[2,5]. Và không chỉ viết về hiện thực như nó vốn có, nhà văn còn luôn khai thác hiện thực ở tầng sâu của nó. “Thế giới nghệ thuật của Sôlôkhôp luôn luôn là tấm gương phản chiếu trung thực thế giới thực tại, nhưng đồng thời đó cũng là một thế giới hết sức kì diệu, độc đáo và hấp dẫn về mặt thẩm mỹ. Nói cách khác, Sôlôkhôp đã tái tạo thực tại theo quy luật thẩm mỹ, theo “quy luật của cái đẹp” trên cơ sở một thi pháp hoàn chỉnh và đặc sắc”[828,3].
Qua tác phẩm của mình, Sôlôkhôp thể hiện niềm tin yêu vào con người. Đặc biệt ông luôn nhìn con người trong sự vận động của lịch sử. Văn phong của ông đượm chất trữ tình với sự xuất hiện của thiên nhiên, giọng điệu trần thuật cảm động tạo nên sức thuyết phục cho hai truyện ngắn trên. Hai truyện ngắn như một bản tổng kết đầy xót thương về chiến tranh, là sự phức điệu của nhiều trạng thái cảm xúc: căm giận, đau đớn, thương yêu và hy vọng.
Những nhân vật của ông là những con người mang khát vọng sống mãnh liệt, khát khao hạnh phúc dù trong chiến tranh hay sự khắc nghiệt của cuộc đời. Niềm tin yêu vào con người của nhà văn đã làm nhân vật trở nên có sức sống. Cách khai thác tâm lý nhân vật làm nhân vật sinh động, mang gương mặt của cuộc đời. Trong nghệ thuật xây dựng nhân vật, nhà văn rất có ý thức khai thác các yếu tố: thiên nhiên, lối kể chuyện, sử dụng môtip truyền thống. Cách xây dựng nhân vật của Sôlôkhôp vừa tiếp nối truyền thống văn học, vừa đưa vào yếu tố mới.
Kết luận
Qua việc so sánh hai truyện ngắn trên, chúng tôi nhìn thấy sự vận động trên các phương diện: đề tài, nhân vật, cốt truyện, giọng điệu từ Khoa học căm thù tới Số phận con người. Sự vận động đó đã kết hợp cùng những yếu tố ổn định trong phong cách Sôlôkhôp, tạo cho tác phẩm của ông mang một màu sắc riêng khi viết về đề tài chiến tranh. Cách khai thác riêng ở một đề tài tưởng như quen thuộc khi cho người đọc những cảm nhận vừa đau xót, vừa thương cảm về cuộc chiến. Nhà văn hé mở những hiện thực chua xót đằng sau ánh hào quang chiến trận cho chúng ta nhiều trải nghiệm về cuộc đời. Điều đó cũng phần nào lý giải sức sống bền vững của tác phẩm Sôlôkhôp trong lòng độc giả nhiều thế hệ.
Về Đầu Trang Go down
http://qh2007xsnv.coolbb.net
 
So sánh Khoa học căm thù và Số phận con người trên các phương diện: đề tài, cốt truyện, nhân vật và giọng điệu.
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang
 Similar topics
-
» truyền hình cáp sài gòn sctv
» Xin anh chị tư vấn setup 1 bộ truyền hình vệ tinh giá rẻ !!!
» Luận văn tốt nghiệp về truyền hình SDTV, HDTV, 3DTV tuyệt hay đây.
» Truyền hình ANTV sẽ chính thức phát sóng vào 11/12
» Hot! VTC phát quảng bá truyền hình kĩ thuật số mặt đất

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
qh2007xsnv :: HỌC TẬP :: Văn học nước ngoài-
Chuyển đến